Een opdracht loopt verkeerd. Een klant stelt u aansprakelijk. Een investering pakt anders uit dan verwacht. Of uw onderneming kan een schuld niet meer betalen.
Als ondernemer denkt u daar liever niet dagelijks over na. Toch is het verstandig om af en toe stil te staan bij één simpele vraag: wat gebeurt er met uw privévermogen als het zakelijk misgaat?
Juist daar zit een belangrijk verschil tussen een eenmanszaak en een bv.
Bij een eenmanszaak bent u zelf aansprakelijk voor de schulden van uw onderneming. Bij een bv is in principe de bv aansprakelijk. Uw zakelijke en privévermogen zijn daarmee beter van elkaar gescheiden.
Dat is voor veel ondernemers een belangrijke reden om een bv te overwegen.
Maar de bescherming van een bv is niet onbeperkt.
Bij een eenmanszaak bent u zelf de onderneming
Een eenmanszaak heeft geen rechtspersoonlijkheid. Juridisch bestaat er daardoor geen scheiding tussen u als persoon en uw onderneming.
Heeft uw onderneming schulden die niet kunnen worden betaald? Dan kunnen schuldeisers zich in bepaalde gevallen verhalen op uw privévermogen. Hetzelfde kan spelen wanneer een klant schade lijdt door een product of dienst waarvoor uw onderneming aansprakelijk is.
Dat risico voelt misschien beperkt wanneer u net begint. U werkt alleen, heeft weinig vaste lasten en uw opdrachten zijn overzichtelijk.
Maar ondernemingen blijven zelden precies zoals ze begonnen.
Opdrachten worden groter. Contracten lopen langer. U koopt apparatuur, huurt een pand, neemt personeel aan of werkt voor grotere klanten. Misschien neemt u financiering op om verder te groeien.
Uw omzet groeit dan niet alleen. Uw zakelijke risico kan meegroeien.
En daarmee wordt de vraag of u dat risico nog volledig privé wilt dragen steeds relevanter.
Bij een bv ligt dat anders
Een bv is een rechtspersoon. Dat betekent dat de bv juridisch zelfstandig verplichtingen kan aangaan en in principe zelf aansprakelijk is voor haar schulden.
Gaat het mis en kan de bv haar verplichtingen niet meer nakomen, dan is dus in eerste instantie het vermogen van de bv in het geding en niet automatisch uw privévermogen. KVK omschrijft het praktisch: bij een bv zijn de geldzaken van het bedrijf gescheiden van uw privégeld.
Dat kan een belangrijk voordeel zijn.
Zeker wanneer uw onderneming inmiddels een omvang heeft bereikt waarbij een zakelijke tegenvaller niet meer eenvoudig uit uw lopende inkomsten kan worden opgevangen.
Maar hier ontstaat ook een misverstand. Een bv betekent niet dat u als ondernemer nooit meer persoonlijk aansprakelijk kunt worden gesteld.
Wanneer kunt u als bestuurder toch persoonlijk aansprakelijk zijn?
Als bestuurder van een bv heeft u verantwoordelijkheden. Gaat u daar ernstig mee om, dan biedt de rechtspersoon in veel situaties de bedoelde bescherming.
Er zijn echter uitzonderingen.
1. Bij onbehoorlijk bestuur
Een bestuurder kan persoonlijk aansprakelijk worden wanneer sprake is van onbehoorlijk bestuur en hem of haar daarvan een ernstig verwijt kan worden gemaakt.
Denk bijvoorbeeld aan het ernstig verwaarlozen van de administratie, fraude of het zonder behoorlijke voorbereiding nemen van beslissingen met grote financiële gevolgen.
Een bv is dus geen constructie waarmee u zakelijke verplichtingen kunt aangaan zonder verantwoordelijkheid te dragen. U blijft bestuurder.
2. Als u verplichtingen aangaat terwijl u weet dat de bv ze niet kan nakomen
Stel dat u namens uw bv een grote bestelling doet terwijl u weet dat de onderneming deze niet kan betalen.
Dan kunt u niet zonder meer achter de beperkte aansprakelijkheid van de bv schuilen. Ondernemersplein noemt dit expliciet als voorbeeld van een situatie waarin een bestuurder persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld.
Hetzelfde principe is relevant wanneer u contracten aangaat waarvan u weet dat uw onderneming haar verplichtingen waarschijnlijk niet kan nakomen.
3. Bij betalingsproblemen met belastingen en premies
Kan uw bv bepaalde belastingen en premies niet betalen, dan gelden er regels rond betalingsonmacht.
De Belastingdienst geeft aan dat bestuurders aansprakelijk kunnen worden gesteld wanneer het niet betalen het gevolg is van onbehoorlijk bestuur. Ook het niet tijdig melden van betalingsproblemen kan gevolgen hebben voor de aansprakelijkheid van bestuurders.
Juist wanneer een onderneming financieel onder druk komt te staan, is het daarom belangrijk om niet af te wachten.
4. Als u privé meetekent
Dit is een heel praktische uitzondering die ondernemers gemakkelijk over het hoofd zien.
U richt een bv op om zakelijk en privé beter van elkaar te scheiden. Vervolgens vraagt de bank bij een financiering of u persoonlijk wilt meetekenen of borg wilt staan.
Doet u dat, dan kan de bank u voor die verplichting alsnog privé aanspreken als de bv niet betaalt.
De bv blijft bestaan, maar voor die specifieke schuld heeft u zelf een privéverplichting op u genomen.
5. Als de bv nog niet goed is ingeschreven
Ook de oprichtingsfase verdient aandacht.
Is de bv wel bij de notaris opgericht, maar nog niet ingeschreven in het Handelsregister? Dan kunt u als bestuurder persoonlijk aansprakelijk zijn voor handelingen die namens de bv worden verricht. Ondernemersplein noemt dit expliciet als uitzondering op de normale bescherming van de rechtspersoon.
Nog een reden om een bv niet alleen op te richten, maar het proces ook zorgvuldig af te ronden.
Een bv verkleint risico’s, maar goed ondernemerschap blijft nodig
Het zou dus verkeerd zijn om een bv te presenteren als een waterdicht schild rond uw privévermogen.
Maar het tegenovergestelde is óók niet juist.
De juridische scheiding tussen onderneming en ondernemer is een wezenlijk verschil met een eenmanszaak. Bij een eenmanszaak bent u in beginsel zelf aansprakelijk voor zakelijke schulden. Bij een bv ligt die aansprakelijkheid in beginsel bij de bv.
Voor een ondernemer wiens bedrijf groeit, kan dat verschil steeds belangrijker worden.
De vraag is daarom niet alleen:
Hoeveel belasting betaal ik met een eenmanszaak en hoeveel met een bv? Dat is ook waarom alleen om fiscale redenen een bv oprichten niet altijd de juiste afweging is.
Vraag uzelf ook af: hoeveel zakelijk risico wil ik nog persoonlijk dragen?
Dat levert soms een heel andere afweging op.
Kijk naar wat er sinds de start van uw onderneming is veranderd
Misschien was een eenmanszaak vijf jaar geleden precies de juiste keuze.
U had een paar opdrachtgevers, nauwelijks financiële verplichtingen en beperkte zakelijke risico’s. De eenvoudige administratie en fiscale voordelen wogen zwaar.
Maar kijk eens naar uw onderneming van vandaag.
Werkt u inmiddels met grotere opdrachten? Heeft u personeel? Sluit u langlopende overeenkomsten? Heeft u geïnvesteerd in apparatuur of voorraad? Huurt u bedrijfsruimte? Werkt u met onderaannemers? Of kan een fout in uw dienstverlening inmiddels tot een forse claim leiden?
Dan is uw onderneming veranderd.
En dat is een goede reden om te beoordelen of de rechtsvorm waarmee u ooit begon nog steeds bij die onderneming past.
Niet alleen kijken naar winst
Veel ondernemers gaan pas over een bv nadenken wanneer hun winst een bepaald niveau bereikt.
Dat is begrijpelijk. De fiscale verschillen tussen een eenmanszaak en een bv zijn belangrijk.
Maar winst is slechts één onderdeel van de keuze.
Een ondernemer met € 80.000 winst en nauwelijks zakelijke risico’s kan een heel andere afweging maken dan een ondernemer met dezelfde winst die personeel heeft, grote contracten afsluit of aanzienlijke financiële verplichtingen aangaat.
Daarom bestaat er ook voor aansprakelijkheid geen universeel moment waarop iedere ondernemer een bv zou moeten oprichten.
Wel geldt: naarmate er zakelijk meer te verliezen valt, wordt het belangrijker om te bekijken hoeveel daarvan u ook privé op het spel wilt zetten.
Past een eenmanszaak nog bij uw onderneming?
Een bv is niet voor iedere ondernemer noodzakelijk. En beperkte aansprakelijkheid is niet hetzelfde als géén aansprakelijkheid.
Maar als uw onderneming inmiddels groter, waardevoller of risicovoller is geworden, verdient uw rechtsvorm opnieuw aandacht.
Niet alleen vanwege belasting.
Maar ook vanwege de scheiding tussen uw onderneming en uw privévermogen.
Misschien past uw eenmanszaak nog uitstekend bij wat u doet. Misschien is het inmiddels verstandiger om vanuit een bv te ondernemen. En misschien is een structuur met een holding en werkmaatschappij interessant om verschillende vermogensbestanddelen en ondernemersrisico’s verder van elkaar te scheiden. Ondernemersplein noemt het scheiden van bijvoorbeeld kapitaal van ondernemersrisico expliciet als mogelijke toepassing van een holding.
Het belangrijkste is dat uw rechtsvorm past bij de onderneming die u nu heeft, niet alleen bij de onderneming waarmee u ooit begon.
Overweegt u een bv?
Wilt u zakelijk en privé beter van elkaar scheiden? NOTRS helpt u bij het oprichten van een bv en eventueel een holdingstructuur.
Bekijk de mogelijkheden voor het oprichten van een bv of neem contact met ons op om te bespreken welke structuur bij uw onderneming past.
Meer over de aansprakelijkheid van een bv leest u onder andere op de site van de Kamer van Koophandel. Over bestuurdersaansprakelijkheid leest u meer op de site van het Ondernemersplein.
Disclaimer: dit artikel is bedoeld als algemene informatie en niet als persoonlijk juridisch, fiscaal of financieel advies. Aansprakelijkheid is afhankelijk van de specifieke omstandigheden en gemaakte afspraken. Een bv sluit persoonlijke aansprakelijkheid van een bestuurder niet in alle gevallen uit. Laat uw persoonlijke situatie bij twijfel beoordelen door een juridisch of financieel adviseur en raadpleeg voor actuele wet- en regelgeving de officiële overheidsbronnen.
